สนับสนุนเว็บ

ผู้เขียน หัวข้อ: ประวัติความเป็นมา จังหวัดสตูล  (อ่าน 2621 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

Permalink: ประวัติความเป็นมา จังหวัดสตูล

16/พ.ค./10 หัวข้อไอดี: 4288 | ลิ้งค์หัวข้อ: /topic/4288

ออฟไลน์ น้องน้ำหอม

  • ออฟไลน์
  • 28225
    0
    65535



  • Mentor
  • ***
  • สมัครสมาชิกเมื่อ 17/07/2009
    YearsYearsYearsYearsYearsYearsYearsYearsYearsYears
  • เพศ: ชาย
  • กระทู้ : 28225
  • Like Post : 65535
  • Peny : 0
  • 14

    • ดูรายละเอียด
    • ด้ามขวาน ดอทคอม

  • คนด้ามขวาน

  • เข้าใช้งานล่าสุดเมื่อ 28/ส.ค./12


เดิม สตูลเป็นมูเก็ม ( ตำบล )หนึ่งของเมืองเคดาห์หรือเคดะห์(KEDAH) หรือเมืองไทรบุรีดังนั้นประวัติจังหวัดสตูล จึงเกี่ยวพันธ์กับประวัติเมืองไทรบุรีมาตลอด จนกระทั่งปี 2452 สตูลจึงได้ถูกตั้งขึ้นเป็นเมืองจัตวาขึ้นกับมณฑลภูเก็ต และเมื่อประเทศเปลี่ยนการปกครองเมื่อปี 2475 จึงได้ถูกยกฐานะเป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศไทยโดยสมบูรณ์ตั้งแต่บัดนั้น

ชื่อ " สตูล" เป็นคำเพี้ยนมาจากคำว่า "สโตย" ในภาษามลายู ซึ่งแปลว่า " กระท้อน " หรือต้นกระท้อนซึ่งน่าจะเป็นไปได้มากที่สุด และนักค้นคว้าภาษาสาสตร์ก็มีความเห็นพ้องต้องกันว่า ไม่มีคำอื่นใดที่จะให้ความหมายชัดเจนกว่านี้ ชาวมาเลย์เองสมัยก่อนและสมัยปัจจุบันก็เรียกจังหวัดสตูลว่า " นัครีสโตย "เช่นกัน

ถ้าย้อนกล่าวถึงประวัติดินแดนแห่งนี้ให้ละเอียดก็น่าจะ เริ่มต้นตอนที่ พระยาไทรบุรี (ปังแงรัน) ขัดแย้งกับปลัดเมืองคือพระยาอภัยนุราช ( ตนกูปัสนูหรือปัสนู) หรือการไม่ยอมอ่อนน้อมต่อกันด้วยศักดิ์ศรี จนกระทั่งสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยทรงรับสั่งให้พระยาพัทลุง(ทองขาว) ไปไกล่เกลี่ยแต่ไม่สำเร็จ

พระองค์ จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้พยาอภัยนุราช(ปัสนู)มาปกครองเมืองสโตย ซึ้งหลังจากนั้น 2 ปี ท่านก็ถึงแก่กรรม ไม่ปรากฏว่าท่านได้สร้างอะไรไว้บ้าง เพราะตามจดหมายเหตุได้บอกไว้ว่าพระยาอภัยนุราชได้เดินทางมาระหว่างเมืองสโตย และเมืองไทรบุรีเป็นประจำ มิได้เอาใจใส่การปกครองบ้านเมืองมากนัก เรื่องราวของเมืองสโตยหลังจากพระยาอภัยนุราชถึงแก่กรรมก็ได้เงียบหายไป มิได้ถูกกล่าวถึงอีกจะมีกล่าวถึงก็เมืองไทรบุรีเท่านั้น เช่นเรื่องมีการกบฏเกิดขึ้นคือตนกูเด็นแข็งข้อในปีพ.ศ.2473 และกบฏตนกูมะหะหมัดสอัด พ.ศ.2381 เป็นต้น อย่างไรก็ตามเมื่อความทราบถึงพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 3 ก็ทรงโปรดให้พระยาศรีพิพัฒน์รัตนราขโกษา ( ทัด ) ออกไปปราบแต่พอยกทัพไปถึงเมืองสงขลา กองกำลังเมืองนครศรีธรรมราชและกองทัพเมืองพัทลุงยกตีจนได้เมืองไทรบุรีคืนมา จึงได้ดำริกราบทูลให้จัดปกครองเมืองไทรบุรีและเมืองย่อยต่างๆเพื่อสะดวกแก่ การดูแลคือ

   1. ยกตำลบสโตย เป็นเมืองสโตยและกราบทูลให้ทรงโปรดเกล้าฯแต่งตั้งตนก็ฮัมหมัดอาเกบ บุตรพระยาอภัยนุราชเป็นเจ้าเมืองปกครอง
   2. ยกตำบลเปอร์ลิส เป้นเมืองเปอร์ลิส มีไซยิด ฮูเซ็น เป็นเจ้าเมือง
   3. ยกเมืองเคดาห์( ไทรบุรี ) ให้ตนกูอานุม เป็นเจ้าเมือง

จน พ.ศ.2384 เจ้าพระยาไทรบุรี( ปังแงรัน) ซึ่งเคยขัดแย้งกับพระยาอภัยนุราช(ปัสนู) และหนีราชภัยไปพำนักที่เมืองมะละกาได้กลับมาเมืองไทรบุรี ก็ได้รับพระราชทานอภัยโทษและทรงโปรดเกล้าฯให้ตนกูอานุมไปปกครองเมืองกูปังปา ซึ่งเป็นเมืองตั้งใหม่ จากตำบลหนึ่งของไทรบุรีคือมูเก็มปังปาซู

ในปี พ.ศ.2382 ตอนที่ตนกูมูฮัมหมัดอาเกบ ได้รับพระกรุณาแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองสโตยนั้น ก็ได้บรรดาศักดิ์เป็น พระยาอภัยนุราช ชาติรายาภักดี ศรีอินทรวิทยาสตูล และได้ปกครองเมืองสโตยเป็นสามารถ การค้าเริ่มเจริญรุ่งเรืองจนมีอำนาจครอบครองหมู่เกาะต่างๆในช่องแคบมะละกา จากชายฝั่งเมืองสโตยเมืองเปอร์ลิส จรดเกาะพีพี เมืองพังงา จนเมืองสโตยได้สมญานามว่า " นครสโตย มันปังซังคารา " หมายถึง " เมืองสโตยเจ้า(เทวดา)แห่งทะเล " จังหวัดสตูลจึงใช้พระสมุทรเทวาเป็นตราของจังหวัดจนถึงปัจจุบัน

พระยา อภัยนุราช( มูฮัมหมัดอาเกบ ) ปกครองเมืองสโตยได้ 37 ปี ( พ.ศ.2382 - 2491 ) ก็ได้รับพระมหากรุณาโปรดเกล้า เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระยาสมันตรัฐบุรินทร์มหินทราธิราชนุวัติ ศรีสกลรัฐมหาธานาธิการ ไพศาสสุนทรจิตสยามพิชิตภักดี จางวางเมืองสตูล และได้แต่งตั้งตนกูอิสมาแอลเป็นเจ้าเมืองสตูลแทน มีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาอภัยนุราชชาติรายาภักดีศรีอินทรวิยาพระยาสตูล และทรงโปรดเกล้าฯให้ตนกูอะหมัดเป็นพระอินทรวิชัย ตำแหน่งปลัดเมือง มีหน้าที่กูแลหมู่เกาะรังนกนางแอ่นและรายได้จากรังนกทั้งหมด

ใน ปี พ.ศ.2423 พระยาอินทรวิชัย ( อะหมัด ) เกิดบาดหมางกับพี่ชายคือพระยาอภัยนุราช ( อิสมาแอล ) เกี่ยวกับพวกสมาชิกจีนอั้งยี่ ปล้นสดมภ์ทำลายประตูเมือง จึงได้ชักชวนกูฮำหมัดพร้อมที่ปรึกษาชื่อเจ๊ะอาด และบริวารอพยพไปที่ตำบลกำแพง อำเภอละงู ในปัจจุบัน และที่นี่พระยาอินทรวิชัย ( อะหมัด ) ได้วางราฐานการปกครองในเมืองละงูไว้ปรากฏหลักฐานจนเป็นที่นับถือของราษฎรใน ขณะนี้

พ.ศ.2427 พระยาอภัยนุราช ( อิมาแอล ) ถึงแก่นิจกรรมหลังจากเป็นเจ้าเมืองอยู่ 9 ปี ผู้ที่ได้รับเป็นเจ้าเมืองต่อมาคือ ตนกูอับดุลเราะห์มาน บุตรชายคนโตซึ่งภายหลังได้รับพระมหากรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาอภัยนุราชเช่นเดียวกับบิดาและมีตนกูมะฮะหมัดเป็น ปลัดเมือง ซึ่งได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาภิไสยสิทธิ์สงคราม

ตน กูอับดุลเราะห์มาน เจ้าเมืองคนใหม่นี้ขาดความเฉลียวฉลาด ไม่มีไหวพริบในการปกครองบ้านเมือง เจ้าเมืองไทรบุรีจึงขอให้พระอินทรวิชัย ( อะหมัด ) อับดุลฮำหมัด ซึ่งอพยพไปอยู่ที่เมืองละงู กลับมาช่วยราชการที่เมืองสตูล โดยแต่งตั้งให้พระอินทรวิชัยเป็นกรมการเมือง และแต่งตั้งกูฮัมหมัดเป็นฮากิม ( ผู้พิพากษา )

พระยาอภัยนุราช ( อับดุลเราะห์มาน ) ปกครองเมืองสตูลอยู่ได้ 10 ปี เกิดเป็นโรคประสาท ฟั่นเฟือน ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ ทางราชการเมืองไทรบุรี จึงส่งกูเด็นบินกูแมะ ( ต้นตะกูลบินตำมะหงง ) ข้าราชการฝ่ายปกครองให้มาช่วยราชการในปี พ.ศ.2438 บุคคลผู้นี้เองที่ได้เริ่มปรับปรุงเมืองสตูลทุกๆด้าน จนมีความก้าวหน้าเจริญรุ่งเรืองเป็นรากฐานมาจนทุกวันนี้

หลังจากนั้น 3 ปี พระยาอภัยนุราช ( อับดุลเราห์มาน ) ก็ถึงแก่กรรม ความสำคัญของกูเด็นบินกูแมะก็มีมากขึ้นได้ปฏิบัติราชการแทนเจ้าเมืองต่อจน ถึงปี 2440 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รวมเมืองไทรบุรี เมืองเปอร์ลิสและเมืองสตูลเป็นมณฑลไทรบุรี มีพระยาฤทธิสงครามรามภักดีเจ้าพระยาไทรบุรี ( อับดุลฮามิด ) เป็นข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลนี้สืบไป มีอำนาจบังคับบัญชาเมืองเปอร์ลิส เมืองสตูล และให้กรมการหัวเมืองทั้งสองฟังคำสั่งโดยชอบด้วยราชการทุกประการกูเด็นบินกู แมะ บริหารราชการในตำแหน่ง ผู้ว่าราชการจังหวัดสตูลอย่างเต็มความสามารถ ได้แบ่งส่วนราชการเพื่อสะดวกในการปกครองเสียใหม่ ตามแบบอย่างจากเมืองไทรบุรี จึงทำให้การปกครอง ดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย เจริญรุ่งเรืองขึ้นอย่างรวดเร็ว จนชื่อเสียงปรากฏ ท่านจึงได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ว่าราชการเมืองสตูลโดย สมบูรณ์เมื่อปี พ.ศ.2443 ลงไว้ในหนังสือราชการว่า ตนกูฮามิดบินกูแมะ และได้รับพระราชทานโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นหลวงอินทรวิชัย พระอินทรวิชัยและพระยาอินทรวิชัย ตามลำดับ ในสมัยตนกูบาฮารุดดินเป็นเจ้าเมืองนี้ ได้มีการปรับปรุงพัฒนาทุกๆด้านไม่ว่าจะเป็นด้านการปกครอง ด้านศาสนา ด้านเศรษฐกิจและด้านคมนาคม ถือได้ว่าตนกูบาฮารุดดิน เป็นเจ้าเมืองคนแรกของสตูลที่นำความเจริญทุกๆด้าน มาสู่สตูลอย่างรวดเร็วและทันสมัย เป็นรากฐานการพัฒนา

ข้อมูลจาก : คุณไม่สามารถมองเห็น links ได้ กรุณา.สมัครสมาชิก หรือ เข้าสู่ระบบ

LikePost โดย 0 สมาชิก :


 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 
ร่วมขับเคลื่อนโดย